Битола

 

Битола Градот на конзулите – Срцето на Македонија

 

Битола е втор град по големина во Република Македонија. Се наоѓа во нејзиниот југозападен дел, во Пелагониската Котлина во подножјето нс Баба Планина, на 13 километри од границата со Грција. Градот е лоциран на двата брега на реката Драгор, десна притока на Црна Река.

Битола има улога на регионален центар во рамките на Република Македонија. Сообраќајната комуникација на градот е ориентирана на север кон Прилеп, на запад кон Охрид и на југ кон Грција. Во овие правци се насочени магисталните сообраќајници со меѓународно значење.

Тука се важни и регионалните патишта во правец на Кичево и кон областа Мариово. Низ Битола поминува и железничката пруга од Велес и Прилеп, која продолжува за Лерин, Воден и Солун во Грција.

Денешна Битола е основана кон крајот на VI век. Статус на градска населба има уште од XI век. Градот се развивал во непосредна близина на некогашниот антички град Хераклеја (два километри јужно од денешна Битола. Оваа населба била стопански, културен и сообраќаен центар за Јужна Пелагонија.

Во средновековниот период Битола била утврден град со цркви и манастири, седиште на епископ, црковен центар. Во XVIII век Битола функционално опаднала. Во XIX век градот ги обновил функциите, територијално се проширил и станал “град на конзулите”, бидејќи од втората половина на XIX век до 1912 година во Битола биле сместени повеќе странски конзулати.

Со поделбите на Македонија по Балканските војни и Првата светска војна, Битола губи голем дел од стопанските, административно-политичките и културните функции. По Втората светска војна градот доживува целосно популациско и стопанско обновување. Од околу 40.000 жители во 1953 година, Битола брои околу 80.000 жители во 2002 година.

Сместен во простор со интензивно развиено полјоделство (житни култури, шеќерна репка, тутун) и сточарство, Битола претставува значаен индустриско-аграрен центар за Пелагонија, но и за целата земја. Во неа се лоцирани повеќе агроиндустриски капацитети, од кои некои се единствени и имаат егзистенцијално и стратешко значење за Македонија. Покрај агроиндустријата, во стопанската структура на градот значајно место заземаат рударството и производството на електрична енергија (ТЕ Битола I, II, III), текстилна индустрија, индустрија за градежни материјали, металопреработувачката индустрија, индустрија за преработка на тутун, електроиндустрија.

 

 

Широк Сокак

тука се сретнуваат најстарите архитектонски градби на Балканот, кои го красат градот уште од турско време

 

 

Првиот конзулат во Битола е отворен во 1851 година од страна на тогашната Австро-унгарска империја, токму на Широк Сокак. Подоцна тоа ќе го сторат Британците и Французите, а потоа доаѓаат конзулите од Русија, Италија, Србија, Бугарија и Романија. Првите светилки на Широк Сокак ја тргнале темницата од Саат-кулата до Офицерскиот дом точно во 17 часот на 24 декември 1924 година. Тогаш сефрекорзо под светилки заеднички направиле и конзулите и граѓаните. Во тоа време на Широк Сокок биле сместени претставништва на бројни странски компании, престижни кафеани, слаткарници, филијала на Франкосрпската банка. Тој прв конзулски период бил инспирација за бројни песни на конзулите, за пајтоните, за клавирите, за прочуената чкембе чорба, за Влашкото маало и жолтите куќи, за љубовта. Во литературата се сретнува податок дека за Битола се испеани над 500 песни, како за никој друг град во светот. Сонот на битолчани нивниот град повторно да стане конзулски се оствари со осамостојувањето на Македонија. Франција беше првата земја што отвори свој конзулат во самостојна Македонија, а по неа тоа го стори и Турција, по што следуваше отворањето на британскиот и на рускиот конзулат.

 

 

Хераклеја Линкестис (IV век п.н.е)

градот на Филип, кој на Медитеранот му подари брилијанти мозаици

Хераклеја Линкестис е еден од најпознатите македонски антички градови, лоциран во непосредна близина на Битола. Основан е во средината на IV век пред нашата ера од страна на Филип II Македонски. Градот бил развиен воено-стратешки центар на северозападната граница на тогашната македонска област Линкесида (денешно Битолско Поле). Наоѓајќи се на најзначајната сообраќајница од тоа време, Виа Игнација, Хераклеја станува нејзина најважна станица во регионот. Во ранохристијанскиот период била епископско седиште. Во Хераклеја се откриени портико со почесни споменици, мала и голема базилика, римска бања, театар, градска чешма на Јустинијан од VI век, епископска резиденција, голем број статуи и други атрактивни елементи. Животот во Хераклеја замира кон крајот на VI век. Денес таа е значајно археолошко наоѓалиште, но и место за културни манифестации.

 

 

Исак џамија (1508)

позлатена левха во форма на диск е подарок од султанот Решад V

Исхак Челеби Ибн Иса џамија, како што е нејзиниот полн назив, е една од најстарите зачувани џамии во Битола и еден од најпознатите муслимански сакрални културно-историски објекти во Македонија. Со минарето во височина од околу 50 метри, џамијата доминира во просторот наспроти Саат-кулата и Големиот Безистен. Во нејзиниот голем двор има неколку гробови, привлечни заради фините облици на саркофазите.

Опкружена со зеленило, оваа еднопросторна подкуполна џамија претставува вистинско почивалиште за својот ктитор. Главниот декоративен елемент во тремот се четирите столбови, кои доминираат во просторот поставени на високи камени постаменти што завршуваат со идентични капители.

Преку главниот портал се влегува во молитвениот простор со раскошна декорација. Посебноста на оваа џамија ја чини играта на боите и формите, која се отсликува во секој дел од џамијата.

 

Саат – кула (XVII век)

Саат-кулата е најпрепознатливиот споменик со кој се идентификува Битола. Се наоѓа во строгиот центар, каде градскиот часовник доминира во просторот со својата висина и емитува популарна музика кога ги отчукува часовите. Иако не е пронајдена документација нејзиното градење, се смета дека е изградена во периодот на турското владеење, во XIV век, заедно со Јени џамија.

Висока е 33 метри, поставена на квадратна основа. Од северната страна има полукружен влез и внатрешни спирални камени скали. Поделена е на три ката, а на најгорниот се наоѓа механизмот со часовници на сите четири страни. Најгорниот дел претставува мала купола, кој нуди прекрасна панорама на конзулскиот град и на пошироката околина. Паркот околу Кулата е место каде граѓаните се собираат на Бадник и палат свеќи долж тревникот и тротоарот.

 

 

 

Црква Св. Димитриј (XIX век)

иконостасот во позлатена резба е изработен од непозната резбарска тајфа

Оваа црква е соборен храм на Епархијата и една од најголемите во Македонија. Изградена е во 1830 година, а камбанаријата еден век подоцна, во 1936 година. Градена е во време кога турските закони не дозволувале да биде превисока. Затоа, вкопувањето в земја на оваа велелепна градба бил најдобриот начин да се испочитува законот во тоа време.

Внатрешноста е преубава и богато украсена. Два реда масивни столбови, по шест од двете страни, ја делат на три брода, од ко централниот е најголем. Градена е во форма на трибродна базилика, со странични галерии на катот, каде се наоѓаат параклиси. Иконостасот е со плитка резба, гипсиран и позлатен, богат со елементи од растителен и животински свет. Изработен е од вештите раце на засега непозната резбарска тајфа македонски мајстори.

 

Завод и музеј

сведок на епохите, чувар на вредностите

Националната установа “Завод и музеј” во Битола е сместена во зградата на Старата касарна, прогласена за споменик на културата. Ова е еден од најзначајните македонски културно-историски споменици, не само како резултат на својата монументалност, туку и на историското минато, настаните и личностите кои тука престојувале. Објектот е изграден во 1848 година, во сјајот на најголемиот развој на Битола, како Воена гимназија (Идадие), која во 1900 година прераснала во Воена Академија (Харабие) што функционирала до 1909 година.

Низ природните, археолошките, историските, етнолошките и уметничките поставки, како и бројните повремени изложби од повеќе области, во битолскиот “Завод и музеј” е прикажан сјајот на Битола и Битолско во различни историски епохи. Со внимателен избор на највредните културно-историски богатства, покрај Старата касарна, установата ги користи и античкиот локалитет Хераклеја, уметничката галерија во Јени џамија, Ајдар Кади џамијата, Спомен-куќата на Гоце Делчев, Спомен-куќата на Стеван Наумов-Стив, Магазата на улица 27-ми Март. 

 
 
 
Битола туристички водичи

Битола туристички агенции

 

Promote your Service

Accomodation

Add up to 3 images.

Validation code:
Enter the code above here :

Can't read the image? click here to refresh.